Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekwipunek , Otwarty dostęp

15 września 2020

NR 43 (Wrzesień 2020)

Przykręcaj z czuciem,
czyli po co Ci klucz dynamometryczny?

49

Najprościej mówiąc, klucz dynamometryczny jest narzędziem umożliwiającym przykręcenie śruby z precyzyjnie określoną siłą, fachowo zwaną momentem siły. 


Przy projektowaniu inżynierowie są w stanie obliczyć siłę potrzebną do właściwego dokręcenia na poziomie wykluczającym ryzyko zniszczenia połączenia. Przypadek jednego z kolegów, któremu na zawodach triathlonowych, z powodu zbyt lekko skręconego zacisku, sztyca wsunęła się w ramę jeszcze w strefie zmian i w związku z tym cały dystans 1/2 IM przejechał w nieprawidłowej pozycji, brzmi już jak anegdota. Jeżeli jednak to kierownica albo mostek obróci się w czasie jazdy, to konsekwencje mogą być całkiem nieanegdotyczne. 

POLECAMY

Mimo wszystko trudno nazwać klucz dynamometryczny niezbędnym każdemu rowerzyście. Zwykłe (ciężkie) komponenty wykonane z metalu (aluminium, stal) mają dużą wytrzymałość i trzeba się naprawdę postarać, żeby coś zniszczyć, przeciążając niewprawnym dokręcaniem (chociaż jest to możliwe). W ich przypadku wystarczy, że dokręcimy śruby mocno i będzie dobrze. Ale sytuacja zaczyna wyglądać inaczej w przypadku lekkich części kompozytowych, które przy braku wprawy łatwo uszkodzić. Inwestując duże pieniądze w drogi rower i komponenty, logiczne jest, że warto zadbać również o właściwe narzędzia do ich obsługi. A klucz dynamometryczny będzie przydatny nawet przy podstawowych regulacjach, takich jak wysokości siodła czy położenia kierownicy, z którymi naprawdę wstyd biegać do serwisu. Listę najpopularniejszych połączeń wymagających okresowych inspekcji prezentujemy na końcu artykułu ale tak naprawdę nie wyczerpuje tematu. Instalując lub regulując jakikolwiek komponent, należy w instrukcji poszukać informacji o zalecanej wartości momentu, jakim należy go przykręcić.

Zwłaszcza w przypadku drogich wyrafinowanych i „odelżonych” elementów. Zaciski siodła czy śruby mocujące mostek i kierownicę bardzo często są opatrzone inskrypcjami, aby były „pod ręką” przy każdorazowym dokręcaniu z innych. Bywa, że nawet zawodowcy popełniają błąd, niszcząc drogocenne elementy, dokręcając na oko.  

Klucze z regulowanym momentem do małych śrub  
B’TWIN 100 – zakres 1–12 Nm, brak mechanizmu sprzęgła, żądaną wartość momentu odczytuje się na skali w trakcie dokręcania, głowica z gniazdem na bity, w komplecie zestaw bitów: inbusy 
3, 4, 5, 6 mm i torx T25, cena: 59,99 zł. 
Topeak Nano Torqbox – zakres 2–6 Nm, głowica z sześciokątną nasadką do bitów, 
w zestawie końcówki: inbusy 3, 4, 5 mm, 
torx T20 i T25, cena: 159,90 zł.
IceToolz E212 – zakres 5–25 Nm, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 1/8”, w zestawie nasadki z końcówką 3/8”, cena: 209,90 zł. 
M-Wave TW-2/24 – zakres 2–24 Nm, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona 
w czworokątną końcówkę 1/4”, w komplecie 
7 końcówek: inbusy 3, 4, 5, 6, 8 mm oraz torx T10 i T25, cena: 255 zł.
Mighty T2-24 – zakres 2–24 Nm, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 1/4”, w komplecie 
końcówki: inbus 3, 4, 5, 6, 8, 10 mm, torx T20, T25 i T30 oraz przedłużka z inbusem 5 mm, 
cena: 240 zł.
XLC TO-S87 – zakres 4–24 Nm, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 1/4”, w komplecie 9 końcówek: inbusy 2, 2.5, 3, 4, 5, 6 mm, torx T20, T25 i T30 oraz przedłużona końcówka z inbusem 
5 mm, cena: 70 euro.
Effeto Mariposa Giustaforza 1–8 Deluxe – zakres 1–8 Nm (co 0,25 Nm) spełnia normę UNI EN ISO 6789, kalibrowana dokładność +/-4%, bardzo mała głowica bez grzechotki pozwala pracować w ciasnych przestrzeniach, sześciokątne gniazdo na bity, w komplecie zestaw 12 bitów ze 100 mm przedłużką (inbusy: 2, 2.5, 3, 4, 5 mm, torx: T10, T15, T20 i T30, wkrętaki: płaski i krzyżak) oraz trzy końcówki o długości 100 mm: inbus 4 i 5 mm oraz torx T25, miękkie etui, cena: 749 zł. Klucz jest też dostępny „solo” w cenie 539 zł.
Topeak D-Torque – elektronicznie nastawiany zakres 1–20 Nm, wartość graniczna sygnalizowana dźwiękiem, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w sześciokątną nasadkę do bitów, komplecie zestawie bitów (inbusy: 2, 2.5, 3, 4, 5, 6 mm, torx T25, wkrętaki krzyżak), cena: 729,95 zł. 
Park Tool TW-5.2 – zakres 2–14 Nm (co 0,4 Nm), kalibrowana dokładność +/-4%, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 3/8”, cena: 589 zł. 
Ritchey Torque Wrench – zakres 2–16 Nm, kalibrowany, w komplecie 16 bitów z przedłużką (inbusy: 2, 2.5, 3, 4, 5, 6, 8 mm, torx: T20, T25 i T30, 2 wkrętaki płaskie i 3 krzyżakowe) końcówka o długości 100 mm z inbusem 5 mm, cena: 799,90 zł.
Effeto Mariposa Giustaforza II 2-16 Pro – zakres 2–16 Nm (co 0,25 Nm), spełnia normę UNI EN ISO 6789, kalibrowana dokładność +/-4%, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 1/4”, w zestawie nasadka z sześciokątnym gniazdem na bity, cena: 755 zł. 
Unior 266B – zakres 1–20 Nm, wartość graniczna sygnalizowana dźwiękiem i 2 diodami LED, gwarancja 1000 cykli, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w końcówkę 1/4”, cena: 908,90 zł.
Klucze ze stałym momentem  
Bontrager – wersje z momentem 5 lub 6,8 Nm, wyposażony w stałą końcówkę inbusową 4 mm lub torx T25, cena: 89 zł. 
Ritchey Torque Key 6 Bits – wersje z momentem 4 lub 5 Nm, głowica z sześciokątnym gniazdem na bity, w zestawie końcówki inbus 3, 4, 5 mm, torx T20 i 25 oraz krzyżak, cena: 109,90 zł.
Klucze Z REGULOWANYM MOMENTEM do kaset i suportów  
IceToolz E211 – zakres 21–105 Nm, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 3/8”, w zestawie nasadka z końcówką 1/2”, cena: 199,90 zł. 
Effeto Mariposa Giustaforza II 10-60 Pro – zakres 10–60 Nm, spełnia normę UNI EN ISO 6789, dokładność 
+/-4%, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 3/8”, w zestawie nasadka z końcówką 1/2”, cena: 839 zł. 
Park Tool TW-6.2 – zakres 10–60 Nm (co 0,25 Nm), kalibrowana dokładność 
+/-4%, głowica z grzechotką i zmianą kierunku wyposażona w czworokątną końcówkę 3/8”, cena: 755 zł. 

JakI KLUCZ wybrać?

Podstawowym kryterium jest zakres momentu, jaki klucz obsługuje. Pomijając bardzo podstawowe modele mające fabrycznie ustawioną tylko jedną wartość momentu, w całej reszcie jego wartość można regulować. Większość połączeń śrubowych w rowerze dokręca się momentem od jednego do kilkunastu niutonometrów. Znacznie więcej siły potrzebne jest  tylko do dokręcania kaset, łożysk suportu, niektórych korb czy pedałów Garmina. Norma ISO narzuca warunki kalibracji kluczy w zakresie 20–100%, co oznacza, że jeżeli przykładowy klucz dysponuje maksymalnym momentem 40 Nm potrzebnym do dokręcenia kasety, to jego zakres nie może zejść poniżej 8 Nm.

Oznacza to, że jednym kluczem nie da się obsłużyć całego roweru, ale jeżeli znajdziesz klucz oferujący większy zakres, niż wynika z normy, to... go nie kupuj. Dodatkowo klucz oferujący duży moment musi dysponować odpowiednią dźwignią, czyli po prostu będzie na tyle duży, że dokręcenie małych śrubek z momentem 3–4 Nm będzie niemożliwe. Dlatego do dro...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy