Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porady , Dla maratończyka , Trening

27 kwietnia 2019

Jak poprawić parametry krwi? Bycza krew

539

To bardzo ważny odcinek! Zagadnienia kluczowe to jak poprawić parametry krwi, czy większa zawartość krwi jest dobrodziejstwem sportowców wytrzymałościowych, czym jest anemia sportowa i czym różni się od anemii, na którą cierpią zwykli śmiertelnicy.

Przerost lewej komory serca czy obniżenie tętna to powszechnie znane objawy przystosowania organizmu do wysiłku fizycznego. Powstają w wyniku systematycznego i długotrwałego treningu o charakterze wytrzymałościowym. Przyczyniają się do poprawy efektywności i ekonomizacji pracy tego układu, co jest niezbędne do osiągnięcia wysokiego stanu wytrenowania. Ale zmiany przystosowawcze do wysiłku fizycznego obejmują również krew. 

Czerwony płyn
Mieszanina płynnego osocza oraz zawieszonych w nim krwinek jest niezbędnym elementem układu krążenia. Krew wypełnia naczynia krwionośne w całym organizmie, gdzie spełnia szereg istotnych funkcji fizjologicznych, takich jak: transportową, termoregulacyjną, odpornościową czy homeostatyczną.

Jednym z najważniejszych i podstawowych zadań krwi jest transport O2 z płuc do wszystkich tkanek i narządów. Pierwsze skrzypce w tym procesie odgrywają erytrocyty (krwinki czerwoe). Dostarcza też substancji odżywczych i hormonów. Nie ma pustych przebiegów. Krew odprowadza produkty przemiany materii np CO2 z tkanek do płuc. Krew uczestniczy także w procesie termoregulacji, zapewniając szybką redystrybucję ciepła z miejsc organizmu o podwyższonej temperaturze. Ten czerwony płyn jest także niezbedny w utrzymaniu homeostazy i odporności w organizmie. Wszystko to decyduje o istotnej roli krwi w procesie adaptacji do wysiłku fizycznego. 
Jednym z najważniejszych aspektow mających wpływ na wydolność jest pojemność tlenowa krwi. To ilość tlenu przenoszonego przez krew. Decydujące znaczenie ma zawartość hemoglobiny w erytrocycie oraz całkowita objętość krwi.

Transfer
Hemoglobina nadaje czerwoną barwę krwi. Po połączeniu z tlenem krew jest jaśniejsza. Gdy jest go pozbawiona, przyjmuje ciemniejszą barwę. Normą dla przeciętnego człowieka jest 14-16 g hemoglobiny  w 100 ml krwi. U sportowców zwykle obserwuje się większą zawartość hemoglobiny, której stężenie często przekracza 16 g/100 ml krwi. W takim stężeniu hemoglobiny, 1 litr krwi pozwala na przetransportować 180 - 200 ml tlenu. Obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi powoduje ograniczenie pojemności tlenowej, tym samym przyczyniając się do obniżenia wydolności fizycznej. Stwierdzono istotną zależność pomiędzy pułapem tlenowym (VO2max) a całkowitą ilościa hemoglobiny. Potwierdzają to przeprowadzone przez Astranda badania, w których zaobserwowano, że usunięcie 14% hemoglobiny z krwi obniży VO2 max aż o 4%. Niewątpliwie na ilość transportowanego tlenu wpływa również zawartość erytrocytów we krwi. Prawidłowo w 1 mm3 krwi powinno ich być od 4 do 6 mln.

Transport to nie wszystko. Trzeba ten tlen jeszcze przekazać tkankom. W wyniku treningu wytrzymałościowego w krwinkach czerwonych sportowców o około 10% zwiększa się zawartość 2,3-difosfoglicerynianu. Dzięki temu zjawisku poprawia się zdolność oddawania tlenu tkankom, w tym mięśniom.

Tuning
W celu poprawy pojemności tlenowej krwi obecnie stosuje się trening wysokogórski. Stymuluje on organizm do produkcji erytropoetyny, która zwiększa liczbę erytrocytów i hemoglobiny. Zjawisko to powstaje w wyniku działania hipoksji (stan fizjologiczny organizmu wywołany obniżeniem zawartości tlenu w powietrzu atmosferycznym). Ustalono, że trening tego typu jest najskuteczniejszy gdy przeprowadza się go na wysokości 2000-2500 m n.p.m., jednak wymaga on wcześniejszej aklimatyzacji. Przyjęto, że przystosowanie do wysokości 2300 m powinno trwać dwa tygodnie. W przeciwieństwie do szkodliwego dla zdrowia dopingu erytropoetyną (EPO) jest to metoda etyczna i zgodna z prawem sportowym. 

Więcej krwi
Jednym z ważniejszych celów treningu wytrzymałościowego jest udoskonalenie zaopatrzenia mięśni w tlen. Wywołuje przyrost ilości krwi, co związane jest w głównej mierze ze wzrostem objętości osocza. Przyrost ten jest efektem skomplikowanego mechanizmu adaptacyjnego. Poprawia on krążenie krwi w organizmie, a poprzez zwiększenie objętości wyrzutowej serca i zwiększenie sprawności produkcji potu prowadzi do poprawy wytrzymałości. Ale nie tylko. Jednocześnie obserwuje się większe możliwości organizmu do utrzymania homeostazy poprzez wzrost pojemności buforowej krwi o 10-20 %, a obniżenie lepkości krwi znacznie zwiększa jej przepływ mięśniowy.

Według jednej z teorii, zwiększenie objętości krwi w pierwszej fazie treningu spowodowane jest głównie zatrzymaniem sodu w ustroju, natomiast zachowanie tej wartości w kolejnych fazach treningu wywołane jest zwiększonym stężeniem białka w osoczu. Zatrzymanie sodu spowodowane jest działaniem aldosteronu, który zaliczany jest do głównych hormonów regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową. Systematycznie powtarzane treningi powodują utrwalenie tego zjawiska. Prowadzą do przyrostu objętości osocza o około 12-20% podczas kolejnych dni treningu. Przyrost ten jest zalezny od intensywności i rodzaju ćwiczeń fizycznych oraz stanu wydolności organizmu przed wysiłkiem. Wzrost objętości krwi zależy od dwóch aspektów. W trzech c...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy