Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekwipunek

3 stycznia 2021

NR 45 (Listopad 2020)

Zintegrowane kokpity MTB

73

Gwoli przypomnienia - jest to jeden z pierwszych, specyficznych dla MTB komponentów w historii. Powstawały, ponieważ były baranki, były jaskółki, a prostych kierownic nie było. Tom Ritchey skonstruował więc rozwiązanie, w którym poprzeczna rurka stanowiła kierownicę, a dwie ukośne poprzeczki łączyły ją z rurką wkładaną do widelca (w tamtych czasach stery „A head” (na zdjęciu obok) były dopiero pieśnią przyszłości). Kumpel Toma, Charles Kelly nazwał to Bullmoose, a znany ze swojej przedsiębiorczości Gary Fisher wysłał prototyp do legendarnej spawalni Nitto, która rozpoczęła seryjną produkcję.

 

POLECAMY

Potem, kiedy producenci kierownic i wsporników się obudzili, okazało się, że lepiej, gdy kierownica i mostek to osobne części, bo łatwiej je dopasować do potrzeb użytkownika i idea integracji stała się passé. Dopiero w przeddzień wybuchu carbonowej rewolucji dalekowschodni producenci zaproponowali prymitywne combo zlaminowanej do mostka – równie węglowej – kierownicy. Zysk na masie zespołu bez zacisku kierownicy okazał się niewspółmierny do braku możliwości regulacji i komplikacji przy wyborze. Co gorsza, w tamtych czasach wspornik kierownicy pełnił funkcję dopasowywacza długości ramy do gabarytów użytkownika, a to pociągało za sobą potrzebę precyzyjnego doboru długości i kąta wznosu. W połączeniu z przeróżnymi kątami kierownicy i bardzo modnym w tamtym czasie wznosem à la motocross czyniło z macierzy opcji objętość na miarę cummulusa. 

 

 

Matka postępu

Pojawienie się zestawów Syncros wynikało z potrzeb gwiazdy zespołu – Nino Schurtera. Jest on znany z lubości pokładania się nisko nad kierownicą. Żeby sprostać tym pragnieniom, Syncros rozpoczął prototypowanie rozwiązania zintegrowanego, w którym udało się odtworzyć bardzo duże obniżenie kierownicy względem mocowania mostka do rury sterowej widelca. Zintegrowany kokpit Schurtera nie wywołał wstrząsów tektonicznych i gwałtownej reakcji KE. Sam N1NO, ścigając się pierwszy raz z takim combo, wygrał o błysk szprychy z nowozelandzkim objawieniem Antonem Cooperem, ale show i tak skradł premierowo użyty bezprzewodowy napęd Eagle AXS. Kokpit nie pozostał niezauważony i z perspektywy tych blisko trzech lat można powiedzieć, że wniósł ożywczy powiew do skostniałego sposobu budowy bolidów XC.


Idea Syncrosa na tle pozostałych producentów wyróżnia się tym, że obie połowy kierownicy przypominają kształtem skrzydło ptaka. Od uchwytu sterówki każda połówka biegnie pod kątem w przód i dopiero w okolicach montażowych klamek przyjmują gięcie wsteczne. W ten sposób wyeliminowano króciec mostka. Zwłaszcza w wersjach odpowiadających geometrycznie zestawom z długim mostkiem oszczędności na masie mogą być największe. Ale nie łudźcie się, to nie brak mostka najbardziej wpływa na lekkość Frasera iC, tylko brak obejmy mocującej kierownicę. Na podstawie danych producenta wyliczyliśmy, że zysk w przypadku komponentów Syncros tej samej klasy wynosi ok. 60–70 g. To sporo, ale gdyby kierownica nie leżała wygodnie w dłoniach, zysk nie byłby wart zachodu. Inni producenci, jak na przykład barcelońskie Gemini, nie komplikują sobie życia i kierownica integrowana z mostkiem nie odróżnia się kształtowaniem od kokpitów zbudowanych z osobnych części, i element dystansujący kierownicę od rury sterowej jest wyraźnie zarysowany.

 

W zestawach zintegrowanych, przeznaczonych do cięższych poruczeń, producenci wykorzystują inne zalety integracji. Gemini w modelu enduro Kästor spełnia potrzeby wszystkich tych, dla których mostek o długości 35 mm to wciąż za dużo. To zasadne zwłaszcza w rowerach, w których zasięg ramy jest coraz większy, bo zapewnia bardziej bezpośrednie sterowanie. W zestawach zbudowanych z osobnych części nie da się przysunąć kierownicy bliżej niż na 35 mm do osi sterówki. Powód jest banalny, w większości przypadków kierownica ma średnicę 35 mm i przysunięcie jej w stronę osi obrotu kierownicy napotyka opór... i to literalny, bo o rurę sterową. Wprawdzie można stosować wklęsłe mocowanie kierownicy, jak to robi Pacenti w swoich kierownicach P Dent, pozwalających uzyskać efektywną długość mostka na poziomie 25 lub 15 mm. Ale dużo prościej jest zlaminować obejmę widelca bezpośrednio do kierownicy. Kokpit Kästor sprzedawany jest w geometrii odpowiadającej długości wspornika 50, 40, 30, a nawet 20 czy wręcz 10 mm! 
Takie rzeczy możliwe są wyłącznie przy integracji i to bez budowy wysokiego kominka, jak w przedpotopowych Mondrakerach. 

 

Wyzwania geometryczne

Skoro jesteśmy wciąż przy geometrii, to jest jeszcze jeden parametr mający wpływ na umieszczenie kierownicy. Jak to słusznie zauważył guru Richard Cunningham – odgięcie końcówek kierownicy wstecz ma wpływ na realne położenie chwytów kierownicy i przy dużym gięciu wstecznym (12°) pozwala uzyskać układ, jakby mostek miał długość 7 mm! Ze swojej strony dodam, że także kąt główki ramy będzie zmieniał kąt uniesienia końcówek kierownicy, a zatem i odchylenia ich wstecz. W kokpitach zintegrowanych jest to parametr do poskromienia, pod warunkiem że producent oferuje kilka różnych kątów wznosu mostka, co w pewnym zakresie pozwala dopasować kąt główki do geometrii integrowanego kokpitu. Syncros to brand Scotta i kokpity są ściśle dopasowane do geometrii. W kolekcji wszystkie zawodnicze ścigacze Scale i Sparc zbudowane są ze zintegrowanym kokpitem Fraser iC w modelach XC i Hixon iC w endurakach Gambler i Ransom. 

 

GEMINI PRÖPUS
Cena: 650 euro
Masa: 149–159 g (w zależności od odległości
kierownicy od osi sterówki)
Materiał: carbon Mitsubishi MR70
Szerokość kierownicy: 740 mm
Wznos: 12 mm
Kąt uniesienia końcówek: 5º
Kąt wsteczny końcówek: 7º
Długość mostka: 50, 60, 70, 80, 90, 100 mm
Kąt mostka: b.d.
Limit wagi użytkownika: 90 kg
 


GEMINI KÄSTOR
Cena: 650 euro
Masa: 235–245 g (w zal...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy