Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porady , Trening

26 czerwca 2019

Jak poprawić parametry krwi? Bycza krew

0 145

To bardzo ważny odcinek! Zagadnienia kluczowe to jak poprawić parametry krwi, czy większa zawartość krwi jest dobrodziejstwem sportowców wytrzymałościowych, czym jest anemia sportowa i czym różni się od anemii, na którą cierpią zwykli śmiertelnicy.

Przerost lewej komory serca czy obniżenie tętna to powszechnie znane objawy przystosowania organizmu do wysiłku fizycznego. Powstają w wyniku systematycznego i długotrwałego treningu o charakterze wytrzymałościowym. Przyczyniają się do poprawy efektywności i ekonomizacji pracy tego układu, co jest niezbędne do osiągnięcia wysokiego stanu wytrenowania. Ale zmiany przystosowawcze do wysiłku fizycznego obejmują również krew. 

Czerwony płyn

Mieszanina płynnego osocza oraz zawieszonych w nim krwinek jest niezbędnym elementem układu krążenia. Krew wypełnia naczynia krwionośne w całym organizmie, gdzie spełnia szereg istotnych funkcji fizjologicznych, takich jak: transportową, termoregulacyjną, odpornościową czy homeostatyczną.

Jednym z najważniejszych i podstawowych zadań krwi jest transport O2 z płuc do wszystkich tkanek i narządów. Pierwsze skrzypce w tym procesie odgrywają erytrocyty (krwinki czerwoe). Dostarcza też substancji odżywczych i hormonów. Nie ma pustych przebiegów. Krew odprowadza produkty przemiany materii np CO2 z tkanek do płuc. Krew uczestniczy także w procesie termoregulacji, zapewniając szybką redystrybucję ciepła z miejsc organizmu o podwyższonej temperaturze. Ten czerwony płyn jest także niezbedny w utrzymaniu homeostazy i odporności w organizmie. Wszystko to decyduje o istotnej roli krwi w procesie adaptacji do wysiłku fizycznego. 

Jednym z najważniejszych aspektow mających wpływ na wydolność jest pojemność tlenowa krwi. To ilość tlenu przenoszonego przez krew. Decydujące znaczenie ma zawartość hemoglobiny w erytrocycie oraz całkowita objętość krwi.

 

Transfer

Hemoglobina nadaje czerwoną barwę krwi. Po połączeniu z tlenem krew jest jaśniejsza. Gdy jest go pozbawiona, przyjmuje ciemniejszą barwę. Normą dla przeciętnego człowieka jest 14-16 g hemoglobiny  w 100 ml krwi. U sportowców zwykle obserwuje się większą zawartość hemoglobiny, której stężenie często przekracza 16 g/100 ml krwi. W takim stężeniu hemoglobiny, 1 litr krwi pozwala na przetransportować 180 - 200 ml tlenu. Obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi powoduje ograniczenie pojemności tlenowej, tym samym przyczyniając się do obniżenia wydolności fizycznej. Stwierdzono istotną zależność pomiędzy pułapem tlenowym (VO2max) a całkowitą ilościa hemoglobiny. Potwierdzają to przeprowadzone przez Astranda badania, w których zaobserwowano, że usunięcie 14% hemoglobiny z krwi obniży VO2 max aż o 4%. Niewątpliwie na ilość transportowanego tlenu wpływa również zawartość erytrocytów we krwi. Prawidłowo w 1 mm3 krwi powinno ich być od 4 do 6 mln.

Transport to nie wszystko. Trzeba ten tlen jeszcze przekazać tkankom. W wyniku treningu wytrzymałościowego w krwinkach czerwonych sportowców o około 10% zwiększa się zawartość 2,3-difosfoglicerynianu. Dzięki temu zjawisku poprawia się zdolność oddawania tlenu tkankom, w tym mięśniom.

 

Tuning

W celu poprawy pojemności tlenowej krwi obecnie stosuje się trening wysokogórski. Stymuluje on organizm do produkcji erytropoetyny, która zwiększa liczbę erytrocytów i hemoglobiny. Zjawisko to powstaje w wyniku działania hipoksji (stan fizjologiczny organizmu wywołany obniżeniem zawartości tlenu w powietrzu atmosferycznym). Ustalono, że trening tego typu jest najskuteczniejszy gdy przeprowadza się go na wysokości 2000-2500 m n.p.m., jednak wymaga on wcześniejszej aklimatyzacji. Przyjęto, że przystosowanie do wysokości 2300 m powinno trwać dwa tygodnie. W przeciwieństwie do szkodliwego dla zdrowia dopingu erytropoetyną (EPO) jest to metoda etyczna i zgodna z prawem sportowym. 

Więcej krwi

Jednym z ważniejszych celów treningu wytrzymałościowego jest udoskonalenie zaopatrzenia mięśni w tlen. Wywołuje przyrost ilości krwi, co związane jest w głównej mierze ze wzrostem objętości osocza. Przyrost ten jest efektem skomplikowanego mechanizmu adaptacyjnego. Poprawia on krążenie krwi w organizmie, a poprzez zwiększenie objętości wyrzutowej serca i zwiększenie sprawności produkcji potu prowadzi do poprawy wytrzymałości. Ale nie tylko.

Jednocześnie obserwuje się większe możliwości organizmu do utrzymania homeostazy poprzez wzrost pojemności buforowej krwi o 10-20 %, a obniżenie lepkości krwi znacznie zwiększa jej przepływ mięśniowy.

Według jednej z teorii, zwiększenie objętości krwi w pierwszej fazie treningu spowodowane jest głównie zatrzymaniem sodu w ustroju, natomiast zachowanie tej wartości w kolejnych fazach treningu wywołane jest zwiększonym stężeniem białka w osoczu. Zatrzymanie sodu spowodowane jest działaniem aldosteronu, który zaliczany jest do głównych hormonów regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową. Systematycznie powtarzane treningi powodują utrwalenie tego zjawiska. Prowadzą do przyrostu objętości osocza o około 12-20% podczas kolejnych dni treningu. Przyrost ten j...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy