Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rowery , Otwarty dostęp

13 października 2020

NR 44 (Październik 2020)

Rower do przełaju

16

W myśl przepisów UCI zawodnicy kategorii od Juniora Młodszego, poprzez Elite, do Masterów I i II włącznie mogą startować w zawodach tylko na rowerach przełajowych. Jedynie najstarsze kategorie Masters III (55 lat i starsi) mają wybór i mogą ścigać się na rowerach przełajowych lub na MTB, pod warunkiem wyposażenia ich w opony o szerokości nie większej niż 1,35 cala. 
Oznacza to, że chcąc ścigać się w przełajach, nawet jeśli jesteś amatorem, potrzebujesz specjalistycznego roweru z barankiem i oponami, których szerokość nie może być większa niż 33 mm. Ale czy to jedyne kryteria, jakimi należałoby się kierować, wybierając rower do przełaju? Oczywiści nie.

Masa

Jeden z podstawowych parametrów – najlepiej, jeżeli rower waży jak najmniej. Wszystko dlatego, że trasy wyścigów obfitują w wiele zakrętów i nawrotów, więc bardzo ważna jest dynamika przyspieszeń. Dodatkowo specyfika tras narzuca również konieczność pokonywania części przeszkód z rowerem na ramieniu. Dlatego zawodowcy jeżdżą na rowerach ważących 7–8 kg, ale nawet na poziomie amatorskim należy dążyć do masy poniżej 9 kg. Jeżeli seryjnie rower jest cięższy, warto go odchudzić sensownie zaplanowanymi modyfikacjami. 

POLECAMY

Rama

Podobnie jak w innych dyscyplinach kolarskich, dominuje karbon oferujący optymalny balans parametrów wytrzymałościowych do masy. Jednak jeżeli budżet jest ograniczony, to na aluminiowej ramie również z powodzeniem można zaczynać swoją przygodę z przełajem, a skupić się należy na innych, również ważnych aspektach technicznych. Rama powinna być wyposażona w karbonowy widelec, bo nie tylko podnosi komfort jazdy, ale jest też znacznie lżejszy niż aluminiowy. Wewnętrzne prowadzenie linek sterujących przerzutkami sprawia, że są mniej narażone na zabrudzenia i korozję. Gwintowana mufa BSA pozwala łatwiej wymienić zużyte błotem łożyska, a sztywne osie 12 mm nie tylko usztywniają konstrukcję, lecz także sprawiają, że na wyścigu w przypadku szybkiej wymiany nie ma ryzyka krzywego zapięcia koła, co zdarza się w przypadku otwartych haków i zacisków QR. 

Geometria

Przełajówki tworzone są do rywalizacji na krętym i trudnym technicznie torze. Ma to swoje odzwierciedlenie w ich geometrii, dlatego jeżeli nie chcesz się ścigać, tylko potrzebujesz wygodnego roweru na dojazdy do pracy lub wycieczki do lasu, wybierz gravela. W przełajówce główka ramy powinna być niska, aby optymalne rozmieszczenie środka ciężkości dawało dobrą kontrolę nad przednim kołem i łatwe panowanie nad poślizgami. Efektem ubocznym jest mocno zagięta, sportowa pozycja. Tylny trójkąt powinien być maksymalnie krótki, aby rower był dynamiczny i szybko pokonywał ciasne nawroty. Rower musi być też łatwo skrętny, dlatego standardem jest kąt główki ok. 71–72°, znacznie większy niż np. w rowerach MTB XC. 

Koła i opony

W doborze kół obowiązują takie same zasady jak w przypadku kół szosowych czy MTB XC, czyli powinny być mocne i jak najlżejsze, dlatego w zaawansowanych modelach dominują obręcze z karbonu. Tym, co różni przełaj od pozostałych dyscyplin, jest bardzo duża popularność szytek – używają ich właściwie wszyscy zaawansowani kolarze, a te wymagają specjalnych obręczy. Przegląd rowerów, jaki publikujemy poniżej, wyraźnie wskazuje, że seryjne rowery nie są w nie wyposażone. Dlatego każdy zawodnik myślący poważnie o rywalizacji w przełaju dokupuje zestaw (lub kilka) kół startowych. Popularność szytek wynika ze specyfiki tras oraz przepisu UCI ograniczającego szerokość ogumienia. 33 mm to bardzo mało, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że większość czasu zawodnicy rywalizują na nawierzchni, na której z trudem radziłyby sobie zaawansowane opony enduro.

Dlatego kluczowe jest uzyskanie maksimum przyczepności z tego, co jest dostępne, a to wymaga stosowania bardzo niskich ciśnień (rzędu 1–1,5 atm.). 
Konstrukcja wysokiej klasy szytek sprawia, że znacznie lepiej niż opona dopasowują się do rzeźby terenu, dając lepsze wsparcie w kluczowych na przełajach momentach, jakimi są bardzo liczne nawroty. Pokonując je bez uślizgów, nie mówiąc o wywrotkach, można bardzo dużo zyskać. Szytki pozwalają też szybciej nabierać prędkości na wyjściu, a do tego jest w zasadzie niewrażliwa na przyszczypnięcia. Czas tracony na naprawy praktycznie wyklucza z rywalizacji.

Popularność zyskują też zestawy kół i opon w technologii bezdętkowej, ponieważ stosunkowo łatwo i niedrogo pozwalają pozbyć się dętek i zalać opony mleczkiem, co umożliwia jazdę na niskich ciśnieniach z niewielkim ryzykiem uszkodzenia opony. Mogą stanowić dobrą alternatywę dla drogich i trudnych w obsłudze szytek. 

Hamulce

W przełajach woda, błoto, śnieg i pył w dowolnych konfiguracjach i ilościach to codzienność, dlatego hamulce tarczowe mają nieporównywalnie lepszą skuteczność niż szczękowe. Dodatkowo nie ścierają obręczy, nie zbierają błota, blokując obrót koła, a także, jak twierdzą zawodnicy, wolniej zużywają klocki. Dlatego w nowych rowerach są już standardem. Warto postawić na system hydrauliczny, praktycznie niewrażliwy na warunki zewnętrzne, bo tarczówki mechaniczne dla zachowania dobrej jakości pracy będą wymagały bardzo częstego serwisu, a nierzadko wymiany linek i pancerzy, nawet po jednych zawodach. 

Napęd

Konfiguracje przełożeń 2x i 1x są równie często wybierane i to zarówno przez zawodowców, jak i amatorów. Kluczowy jest dobór przełożeń prawidłowo dopasowany do możliwości użytkownika. W wyścigach przełajowych nie potrzeba bardzo mocnych przełożeń, bo rzadko zdarzają się długie i strome podjazdy, te krótsze najczęściej pokonuje się z rozpędu, a trudne technicznie – biegnąc z rowerem ma ramieniu. Dlatego wystarczy, jeżeli kaseta ma największy tryb 30–32z. W napędach 1x dla większości użytkowników optymalną wielkością koronki będzie 40 zębów. Niemniej może pojawić się potrzeba dopasowania jej wielkości do profilu wybranych tras, dlatego napęd w konfiguracji 2x może okazać się bardziej uniwersalny, szczególnie dla niemających doświadczenia początkujących zawodników. 

 

ACCENT CX-ONE PRO

Cena: 5599 zł; Masa: 9,9 kg*

rama aluminium | widelec carbon/alu | napęd SRAM Rival 1 1x11 | przełożenia 42 z. i 11–32 z. | hamulce SRAM Apex 1 | obręcze Accent Exe | opony Vittoria Terreno Wet 700x38C | kierownica Accent Execute | wspornik siodła Accent Skill | siodło Accent Execute.

GIANT TCX SLR 2

Cena: 6199 zł; Masa: 10,0 kg*

rama aluminium AluxX SLR | widelec kompozyt Advanced | napęd SRAM Apex 1 
1x11 | przełożenia 40 z. i 11–42 z. | hamulce Giant Conduct Disc | obręcze Giant S-XS Disc v opony Maxxis All-Terrene 700x33C | kierownica Giant Connect | wspornik siodła Giant D-Fuse carbon | siodło Giant Contact Neutral.

CUBE CROSS RACE PRO

Cena: 6699 zł; Masa: 10,1 kg*

rama aluminium Superlite podwójnie cieniowane | widelec full carbon | napęd Shimano 105 2x11 | przełożenia 50/34 z. i 10–34 z. | hamulce Shimano 105 | koła Cube RA 0.8 CX (osie 12 mm) | opony Schwalbe X-One Allround Performance 700x33C | kierownica Cube Compact Race | wspornik siodła Cube Performance | siodło Natural Fit Venec Lite.

FOCUS MARES 6.9

Cena: 7299 zł; Masa: 9,8 kg*

rama aluminium 7005 | widelec Mares carbon disc | napęd Shimano 105 1x11 | przełożenia 46/36 z. i 11–32 z. | wkręcane łożyska suportu | hamulce Shimano 105 | koła Shimano WH-RS171 (osie 12 mm) | opony Vittoria Terreno Dry/Mix 700x33C | kierownica BBB Basic alu | wspornik siodła BBB Basic alu | siodło Focus Race SL.

RIDLEY X-RIDE DISC

Cena: 7700 zł

rama aluminium 7005-T6 potrójnie cieniowane | widelec Oryx Disc | napęd Shimano GRX 600 1x11 | przełożenia 46/36 z. i 11–32 z. | hamulce Shimano GRX RX400 | koła Shimano WH-RS171 DB (osie 12 mm) | opony Donnelly MXP 700x33C | kierownica Forza Stratos | wspornik siodła Forza Stratos | siodło Forza Stratos.

CANYON INFLITE 5

Cena: 7802 zł; Masa: 8,85 kg*

rama aluminium | widelec Canyon FK0045 CF Disc carbon | napęd SRAM Apex 1 1x11 | przełożenia 40 z. i 11–36 z. | wciskane łożyska suportu | hamulce SRAM Apex 1 HRD | koła DT Swiss C1850 Spline db (osie 12 mm) | opony Schwalbe X-One Allround TLE 700x33C | kokpi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy