Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rowery

13 czerwca 2019

NR 31 (Czerwiec 2019)

Geometria MTB HT XC29

0 151

W artykule omawiamy szczegółowo średnią parametrów geometrycznych ramy w rowerze górskim 29” bez amortyzacji tylnego koła. Radzimy, jak wyrokować o optymalnych dla konkretnego użytkownika wymiarach geometrii.

Zgodnie z wynikami naszej ankiety na profilu facebookowym najbardziej interesuje czytelników, w jaki sposób kształtuje się geometria rowerów MTB XC. Zinterpretowaliśmy tę wielogłosową odpowiedź i jeszcze ściślej zawęziliśmy grupę porównawczą. Jest to niezbędne, żeby pisać o parametrach, w których rolę odgrywają dziesiąte części stopnia i milimetry.

Poddaliśmy analizie statystycznej dane geometryczne blisko 100 zbadanych w naszym laboratorium rowerów z ostatnich trzech sezonów, zaklasyfikowanych przez nas jako hardtaile XC na kołach 29”. Wszystkie zostały poddane jednakowym pomiarom, na tych samych przyrządach, zgodnie z procedurą, o której pisaliśmy w poprzednim numerze czasopisma. W porównaniu znalazły się rowery od 1,8 tysiąca zł do maszyn kosztujących 25 tysięcy zł. Niewątpliwa specjalizacja sportowa najdroższych wziętych przez nas pod uwagę rowerów oraz szeroka uniwersalizacja tych najtańszych doprowadziła nas do wniosku, że wypadałoby interpretować wyniki dla rowerów droższych i tańszych. Podzieliliśmy próbkę na droższe niż 6 tysięcy zł i tańsze. Analiza nieco nas zaskoczyła. Dla części parametrów różnice są wyraźne, ale dla innych okazały mikroskopijne (patrz tabela). Komentarz można zamknąć w jednym zdaniu: tańsze rowery z naszej grupy pozwalają wyżej umieścić kierownicę i jest ona bliżej siodełka niż w droższych. Jakież to trywialne! Postanowiliśmy zatem pominąć kwestie różnic między mniej lub bardziej sportowo zorientowanymi rowerami i dalej analizować dane. Skłoniły nas one do wyciągnięcia wniosku, że rowery z zestawienia poważnie różnią się długością rury podsiodłowej, którą często interpretujemy jako rozmiar ramy. I mogłoby to mieć decydujące znaczenie, jednak mimo że rozpiętość w milimetrach jest znaczna, doszliśmy do wniosku, że do dalszych prac użyjemy danych tych spośród ram, których rozmiary definiowane są przez producentów. Z testów poszczególnych rowerów wynikało bowiem, że nie zawsze układ geometrycznych parametrów był jednoznacznie powiązany z długością rury podsiodłowej ramy. Zgodnie z założeniami inne odległości – takie jak choćby wartość zasięgu ramy czy długości górnej rury – pozwalają lepiej dopasować ramę do anatomii konkretnego rowerzysty. Wykluczyliśmy różnicę dwóch rozmiarów, ale do dalszych porównań zakwalifikowaliśmy ramy w rozmiarach, które można identyfikować jako M i L. 

Długość górnej rury

Średnia długość górnej rury w całym naszym zestawieniu wynosi 618 mm. Jest to wartość, która dobrze obrazuje ten parametr, i rzeczywiście można traktować ją jako umiarkowaną. W droższych rowerach parametr średni wynosi 621 mm i można powiedzieć, że to średnia dla rowerów wyścigowych klasy XCM. Pozwoli dobrze się rozpłaszczyć i zająć pozycję do mocnego pedałowania. W mniej sportowo nastawionych rowerach wyliczony przez nas parametr wynosi 616 mm i jest minimalnie mniej wymagający dla pleców pedałującego. Jednak trzeba zwrócić uwagę na fakt, że wartość średnia może być dla początkującego wymagająca, zwłaszcza przy małej wartości wysokości ramy (stack). Porównując wszystkie rowery, można stwierdzić, że wyniki mniejsze niż średnia wykazuje 46 rowerów, przy czym tylko 12 ma rurę górną krótszą niż 600 mm. 
Ciekawie przedstawia się drugi kraniec spektrum. Maksymalna odnotowana wartość to monstrualne 663 mm i nawet wielkość ramy nie zmniejsza naszego zaskoczenia. Zwłaszcza że oprócz opisywanego GT Karakoram Elite pozostałe rowery tej marki także okupują skraj tabeli rekordów. Oprócz GT można w tej grupie znaleźć także modele firm Trek i Scott. Inne typowo wyścigowe maszyny mają górne rury o długości 640–625 mm. Jest to zgodne z naszą teorią, która mówi, że długa górna rura pozwala lepiej rozłożyć masę na długich podjazdach pokonywanych z siodełka i przy małej wysokości kierownicy jest skuteczniejsza w jeździe pod wiatr.

Zasięg ramy (reach)

Przeciętna w całej próbie porównawczej wynosi 429 mm. Różnice między próbką rowerów nastawionych bardziej i mniej sportowo są zauważalne i wyczuwalne – odpowiednio 435 mm i 422 mm, ale dopiero patrząc na skraj wyników, można dostrzec, że duża część rowerów o uznanej wyścigowo charakterystyce odnotowuje wyniki znacznie przewyższające średnią. Trek Procaliber 6 – światowej klasy pucharówka – szczyci się parametrem o wartości 472 mm, podobnie jest z GT, Scott Scale, Mondraker Podium itp. Patrząc na nasze zestawienie, można stwierdzić, że wartość 440 mm oznacza mniej bezkompromisowe parametry jezdne z daleko przesuniętym do tyłu środkiem ciężkości jadącego. Krótszy przód będzie ułatwiał manewrowość, dłuższy pozwoli na więcej na najtrudniejszych, stromych trasach. Choć cały czas trzeba pamiętać, że to jeden z kilku odpowiadających za tę cechę elementów układanki.

Wysokość ramy (stack)

Parametr ten wymusza minimalną wysokość kierownicy. Sęk w tym, że większość testowanych rowerów (średnia wyniosła 628 mm) mają ogromne zróżnicowanie szerokości kierownicy, długości wsporników i ich wznosu. Z przeliczenia danych wynika, że wśród rowerów mniej sportowo zdeterminowanych ceną uzyskaliśmy średnią o wartości 633 mm. W droższych (mocniej sportowych) średnia wysokość ramy spada do 623 mm – ponieważ w ich wypadku jednolitość kokpitów jest większa, na tej podstawie łatwiej wyrokować, co z danej ramy można wycisnąć podczas fittingu. Pierwsze miejsca listy okupują rowery nastawione bardzo sportowo. Warto jednak zwrócić uwagę, że poniżej średniej wyznaczonej przez droższe rowery jest zaledwie 30 maszyn. wśród nich odnotowujemy też silną reprezentację rowerów tańszych, ale nie mniej sportowo nastawionych niż rekordzista Trek Procaliber 8 (7999 zł*) o zabójczo małej wysokości ramy (poniżej 600 mm). Taki parametr pozwala, bez dziwnego wspornika, obniżyć kierownicę do poziomu pucharu świata.

Współczynnik pozycji

Ten nowy w naszych zestawieniach parametr określa pozycję grzbietu kolarza. Wyniki powyżej 1,5 odpowiadają rowerom o bardzo przyjaznej dla początkującego linii grzbietu – chwyt za kierownicę będzie wysoko i blisko siodełka. Stąd wcale nie dziwi nas fakt, że większe parametry mają w większości rowery tańsze. Przeciwstawne będą rowery z drugiego bieguna. Trek Procaliber 6 pozwala pochylić się płasko nad kierownicą, dobrze dociążając przednie koło na najbardziej stromych podjazdach i ułatwiając przyjęcie aerodynamicznej pozycji za kierownicą. Ale trzeba pamiętać, że dla efektywnego napędzania tak zbudowanych monstrów wymagana jest bezbłędna gibkość, a także więc szeroki zakres ćwiczeń przygotowujących do jazdy i pięciogodzinny cykl tygodniowego treningu nie wystarczy. Warto jednak zwrócić uwagę, że polski rynek obfituje też w rowery z lżejszymi metkami, na których dobrze poczuje się także ambitny zawodnik. Aż cztery rowery tańsze niż 4 tysiące zł* szczycą się współczynnikiem pozycji mniejszym niż 1,4, a więc zarezerwowanym dla maszyn rangi pucharowej. Czy to dysonans, czy sprzyjanie mniej zamożnym sportowcom? Wśród droższych rowerów do elitarnego grona >1,4 zalicza się tylko 11 maszyn.

Długość tyłu

Średnia dla całej setki wynosi 437 mm, to wcale niemało. Jednak warto zwrócić uwagę, że wśród rowerów, które z punktu widzenia ceny kwalifikujemy do grupy z ambicjami sportowymi, minimalna wartość wynosi zaledwie 421 mm, a więc mniej niż ubiegłowieczny standard dla rowerów na kołach 26”! Tak krótkim tyłem szczyci się Cube Reaction C:62 Pro. Krótki ogon wpływa na niezwykle szybkie wyjście z zakrętu, ale wymaga też ciągłej uwagi i wysokich kompetencji prowadzącego. Może również wpływać negatywnie na stabilność, szczególnie u wysokich kolarzy, na bardzo stromych podjazdach. Średnią dla droższych rowerów wyliczyliśmy na 431 mm i 23 rowery, czyli mniej więcej połow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy