Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porady

25 sierpnia 2022

NR 62 (Sierpień 2022)

Powrót do aktywności fizycznej po koronawirusie

0 196

COVID-19 to choroba o zróżnicowanym przebiegu wywołana przez wirusa SARS-CoV-2. Najwięcej osób choruje w sposób łagodny (bezobjawowy) lub skąpo objawowy w postaci zbliżonej do przeziębienia. Silniej przechodzona objawia się zajęciem górnych dróg oddechowych (w tym chorobami płuc), a ciężki przebieg wiąże się z powikłaniami pozapłucnymi, np. zatorami. To, w jaki sposób tę chorobę przeszedł sportowiec, determinuje sposób leczenia i szybkość powrotu do rywalizacji.

OGÓLNE WYTYCZNE PRZY CHOROBACH

W sytuacji, gdy infekcji górnych dróg oddechowych towarzyszy katar, ból gardła i delikatne odczucie podwyższonej temperatury, można zaryzykować podjęcie treningu. Jeśli jednak objawy występują również poniżej gardła, to należy bezwzględnie zaniechać aktywności. Ewidentnymi przeciwskazaniami do podjęcia aktywności fizycznej są gorączka, duszność i ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, silne odwodnienie spowodowane np. przez biegunki i antybiotykoterapia.

POLECAMY

Powrót do pełnej aktywności fizycznej może być określany ogólną zasadą: na jeden dzień choroby przypadają dwa–trzy dni stopniowego, delikatnego powrotu do treningu. Dotyczy to przeziębień czy grypy, natomiast w przypadku COVID-19 należy indywidualnie ocenić negatywne zmiany w organizmie i potrzebny do regeneracji czas odpoczynku.

POWIKŁANIA

Powikłań po zakażeniu COVID-19 może być wiele i mają różnorodny charakter. Pojawić się mogą zmiany kardiologiczne (np. zapalenie serca), dermatologiczne (bąble pokrzywkowe, wybroczyny lub wysypki), pulmonologiczne (zmniejszenie siły mięśni oddechowych, spłycenie oddechu), neurologiczne (depresja, problemy z koncentracją) lub gastroenterologiczne (problemy żołądkowo-jelitowe). W przypadku objawów trwających dłużej niż trzy miesiące zdefiniowano je jako zespół long COVID.
Według Maycy González, specjalistki w dziedzinie mikrobiologii i eksperta medycyny zarządzania wiekiem na Uniwersytecie w Granadzie, 9 na 10 pacjentów z COVID-19 wypisanych ze szpitala doświadczyło przynajmniej jednego objawu 60 dni po wystąpieniu choroby, przy czym 32% zgłosiło jeden lub dwa objawy, a 55% miało co najmniej trzy.
Wśród najczęstszych powikłań po COVID-19 wymienia się zmęczenie, które może trwać nawet ponad trzy miesiące, duszność, dyskomfort w klatce piersiowej, kaszel i brak węchu. Przy czym ten ostatni utrzymuje się najczęściej do miesiąca, a pozostałe od dwóch do trzech miesięcy.
W przypadku zmian w pracy układu nerwowego zauważa się długotrwałe, trwające nawet powyżej pół roku problemy z zespołem stresu pourazowego (wybuchy gniewu, brak odczuwania przyjemności, reminiscencje, problemy ze snem, bóle głowy, brak apetytu, kołatanie serca i inne) i trwające do miesiąca obniżenia nastroju, depresje, zaburzenia pamięci i problemy z koncentracją. W odpowiedzi na COVID-19 zmniejsza się również objętość płuc, frakcja wyrzutowa lewej komory, funkcjonalność prawej i szybkość filtracji kłębuszkowej. Wzrasta za to stężenie troponiny i możliwość wystąpienia zakrzepicy żył.
Biorąc pod uwagę fakt, że najczęściej infekowane są drogi oddechowe, w celu oceny zmian po COVID-19 rekomenduje się przeprowadzenie spirometrii. W badaniach doktora Salvatore Francesco Gervasiego z Wydziału Medycyny i Chirurgii Katolickiego Uniwersytetu Najświętszego Serca w Rzymie wykazano, że w grupie piłkarzy nożnych, którzy lekko przechodzili COVID-19, jedynymi zmiennymi, które uległy pogorszeniu, były właśnie wyniki spirometrii, a dokładnie nasilona pierwszosekundowa objętość wydechowa FEV1. W badaniach krwi, EKG spoczynkowym, EKG w próbie wysiłkowej z monitorowaniem saturacji tlenem i echokardiogramie nie zanotowano negatywnych zmian, co według naukowców potwierdziło, że nie ma sensu w przypadku lekkiego przechorowania lub bezobjawowego podejmować szerszego monitorowania zdrowia sportowców.
Za to Marta de la Plaza i Guillermo García Pérez de Sevilla z Uniwersytetu Europejskiego w Madrycie w swoim artykule opublikowanym w tym roku wykazali znaczny spadek siły mięśni wdechowych w grupie studentów chorujących na COVID-19 lekko lub bezobjawowo.
Wydaje się więc, że przeprowadzenie badań kontrolnych i ich dobór jest mocno indywidualną sprawą i powinny opierać się na dokładnej analizie każdego przypadku.

STRATEGIA POWROTU DO SPORTU PO CHOROBIE

Po systematycznym przeglądzie dostępnej literatury Martin S. Davey i jego zespół stwierdzili, że na podstawie dostępnych wyników zaleca się od 7 do 14 dni odpoczynku w izolacji dla bezobjawowych pacjentów z zakażeniem COVID-19 przed powrotem do uprawiania sportu. W przypadku zapalenia mięśnia sercowego wywołanego przez COVID-19 ten czas był o wiele dłuższy i wynosił od trzech miesięcy do nawet pół roku (po 14-dniowej izolacji). Autorzy wykazali również, że obecnie jest wiele rozbieżności co do czasu przerwy po zachorowaniu, a badania przesiewowe nie są nadal jednoznaczne i wymaga to ujednolicenia. Posłużyć mają temu kolejne badania naukowe i opisy przypadków, bo podejście indywidualne – podobnie jak w przypadku spirometrii – również tu może być istotne.
Wnikliwą analizę podejścia terapeutycznego do sportowców po COVID-19 omówił w pracy z tego roku również Francis O’Connor, profesor na Uniwersytecie Służb Mundurowych (USUHS) w Bethesda w Stanach Zjednoczonych. Mimo że choroba ta może być przyczyną np. zapalenia mięśnia sercowego lub może powodować inne uszkodzenia tego narządu, to dotyka to małej grupy sportowców. Stąd wniosek, że aktywność fizyczna przyczynia się do lepszej ochrony organizmu przed koronawirusem i łagodniejszego przechodzenia choroby. W przypadku zmian kardiologicznych użyteczny może być rezonans magnetyczny serca. W tego typu badaniu, przeprowadzonym przez zespół pod kierownictwem Nathaniela Moulsona w szpitalu w Bostonie, na ponad 3 tys. sportowców, którzy przeszli COVID-19, uszkodzenie serca stwierdzono tylko u 21 osób (0,7%). Podobne wyniki uzyskała Sofia Romagnoli i jej zespół. W jej badaniach na młodych sportowcach zapalenie mięśnia sercowego dotyczyło 0,5% badanych. Mimo że po przechorowaniu wskazywali oni na ogólne zmęczenie, osłabienie mięśni, zaburzenia funkcji poznawczych, to zmiany te u osób aktywnych fizycznie były rzadkie i ustępowały z czasem. Według tych naukowców przesiewowe b...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "bikeBoard"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy